Onlangs verscheen in de Consumentengids
van september 2008 een artikel voor het kiezen van de juiste HiFi Stereo
apparatuur en luidsprekers. Wij als HiFi speciaalzaak zijn uiterst content met
deze gedegen publicatie. Natuurlijk zijn er altijd wel discussiepunten, maar in
de breedte vertaalt het artikel perfect onze werkwijze, zoals we die al 15 jaar
voeren.
Dit is een behoorlijk groot artikel,
maar absoluut de moeite waard om een juiste set luidsprekers of een goede HiFi
set te kopen!
Natuurlijk is de beste keus, onze
winkel te bezoeken (met uw meegebrachte muziek), en zelf te luisteren naar onze
prachtige producten.
Wij begeleiden en adviseren u,
zonder moeilijke technotaal tot de beste keus.
U bent van harte welkom!
Frank Botman
Kooptips gepubliceerd in de
Consumentengids.
Waar moet je op letten als je
luidsprekerboxen koopt ? We behandelen een voor een vragen die van belang zijn
als je interesse hebt in luidsprekers en het aanschaffen daarvan.
* Wat voor soort luidspreker
heb je nodig voor welke muzieksoort ?
* Aan welke eisen moet een box
voldoen ?
* Heb je nog extra kabels en
accessoires nodig ?
* Wat zijn de eisen aan je
apparatuur ?
* Moeten luidsprekers worden
ingespeeld ?
* Waarom zou ik een grote luidsprekerbox
kopen als een kleine veel beter in mijn woonkamer past ?
* Zelf testen ? Download onze
checklist op de site van de consumentbond.
Waar moet je op letten als
je luidsprekerboxen koopt ?
We behandelen een voor een
vragen die van belang zijn als je interesse hebt in luidsprekers en het
aanschaffen daarvan. Daarnaast kun je hier ook een checklist downloaden die
een goede houvast is bij het beoordelen van de geluidskwaliteit en
eigenschappen van luidsprekers.
Wat voor soort luidspreker
heb je nodig voor welke muzieksoort ?
De hoeveelheid muzieksoorten
zijn moeilijk op twee handen te tellen. Er zijn er wel meer dan honderd. Daarom
pikken we er twee genres uit: klassiek en populair. Over het algemeen komt
elke muzieksoort beter tot zijn recht met behulp van een grote luidspreker. Hoe
groter de kast des te beter de lage tonen tot zijn recht komen. Komen die in
de muziek waar je naar luistert 95% van de tijd niet voor, dan is een grote
luidspreker minder zinvol.
Klassieke muziek
Klassiek is een muzieksoort
waarbij soms het toonbereik vrij beperkt is (kamer orkest), en soms redelijk
groot (concert piano, concertzaal, pauken). De allerhoogste tonen zijn in
sterkte vaak minder vertegenwoordigd. Midden- en hoge tonen bevatten wel veel
informatie die de instrumenten hun karakteristieke kleur geven. Voor een
luidspreker die veel voor klassieke muziek gebruikt gaat worden, is het
belangrijk dat ze de dynamische elementen uit klassieke composities goed weer
kunnen geven. De luidspreker moet goed klinken bij zowel harde als zachte
passages. Bij het beluisteren van een opname van een goed opgenomen orkest
kost het weinig moeite om alle instrumenten uit elkaar te houden. Er kan
duidelijk worden waargenomen dat de cellisten rechts van het midden zitten en
houtblazers links achterin. Het is dus in zo‹n geval mogelijk om de instrumenten
afzonderlijk aan te wijzen, wat bijdraagt aan het gevoel bij de opname aanwezig
te zijn. Een luidspreker die goed is in het weergeven van de ruimtelijke
informatie laat alle geluiden extra goed tot zijn recht komen.
Populair
In z’n algemeenheid speelt
ruimtelijke informatie, waar welk instrument zich begeeft ten opzichte van de
anderen, een minder belangrijke rol bij pop als bij klassieke muziek. Bij pop
gaat het vaak om een 5-tal instrumenten terwijl er in een symfonie orkest
tussen de 40 en 100 muzikanten spelen. Lagere bastonen spelen bij popmuziek
een belangrijke rol. De bas is vaak een van de drijvende elementen. Dat geldt
zeker voor subgenres zoals house-muziek. Zang is in pop ook belangrijk. Stemgeluiden
stellen hoge eisen aan de neutrale klant van de luidsprekerbox. Het weergeven
van elektronisch geluid voor luidsprekers is over het algemeen een minder
moeilijke opgave dan het weergeven van organisch geluid, zoals van een gitaar,
viool of piano.
Aan welke eisen moet een
box voldoen ?
Wanden van luidsprekerboxen
moeten niet meetrillen met het geluid. Trillende wanden zijn namelijk funest
voor de kwaliteit van het geluid. Dikke, stijve wanden genieten wat dat
betreft de voorkeur boven dunne wanden. Hoe groter de kast, des te belangrijker
dit wordt. Het oppervlak van de wanden is bij een grote kast groter dan bij
een kleine kast. Wanden beginnen te trillen op het moment dat er meer
resonantie in de kast ontstaat. Dikke kastwanden zorgen ervoor dat de wanden
minder trillen. Sommige fabrikanten wijken hierom van de gebruikelijke houten
wand af en maken hem van kunststof en in sommige gevallen zelfs van beton. Het
is slimmer om een luidspreker uit te rusten met meerdere schuine wanden. Als
een luidsprekerkast één of meerdere schuine kanten heeft, dan staan de wanden
niet meer parallel en kunnen er geen verticale geluidsgolven ontstaan. Ook een
ronde of cilindervormige kast is gunstig. Het aantal staande golven wordt niet
alleen beperkt, maar een ronde vorm is van nature ook een stevige vorm. Overigens
zijn er bij cilindervormige kasten nog twee parallelle wanden, zij het niet zo
groot.
Heb je nog extra kabels en
accessoires nodig ?
Bij de aankoop van een paar
luidsprekerboxen levert de winkelier meestal geen kabels mee om de nieuwe
speakers met de versterker te verbinden. Die koop je er dus nog los bij. Ons
advies is om niet de allergoedkoopste kabels te kopen. Toch hoeft een gewoon
goede kabel ook niet extreem duur te zijn. Een kabel met een diameter van 4 millimeter is dik genoeg als de lengte niet langer is dan 10 meter. 1 Het uitgeven van een aantal extra tientjes voor een kabel die de cd-speler en versterker met elkaar
verbindt, is ook de moeite waard. De cdspelerfabrikant levert in de meeste
gevallen wel een kabel bij de cd-speler. Negen van de tien keer is die kabel
echter van de allergoedkoopste kwaliteit. Het doet nogal aan de kwaliteit van
de installatie af om die te gebruiken. Een gewoon goede kabel is wat duurder,
maar hoeft niet extreem duur te zijn. Er is nog wel een andere belangrijke
opmerking te maken ten aanzien van de kabels. Winkels halen een belangrijk
deel van hun omzet en winst uit de verkoop van accessoires. Een
’’voor-de-zekerheid“ duurdere kabel kan geen kwaad, maar er zijn voor de
winkelier ook andere belangen dan een mogelijk iets tevredenere klant. Het
verschil tussen een goede en een iets betere kabel kan het best zelf worden
beoordeeld. In de praktijk kan de grootte van dat verschil nog wel eens
tegenvallen (of gewoon onhoorbaar zijn). Audiozaken bieden naast kabels ook zogenaamde
spikes, luidsprekerstandaards en standaards voor audio apparatuur aan. Spikes
maken soms deel uit van de luidspreker. Ze verminderen het meetrillen van uw
vloer. Woon je in een appartement, dan zijn deze spikes het overwegen waard. De
meeste vloerstaande luidsprekers staan al stabiel op de grond. Een
luidsprekerstandaard is dan ook overbodig. Een standaard voor de
audioapparatuur is meer een optische aanvulling dan een noodzakelijkheid. Er
zijn standaards op de markt die uw apparatuur op een mooie manier naar voren
laat komen.
Wat zijn de eisen aan je
apparatuur ?
Stel, je hebt al een goede
versterker en cd-speler. Je zoekt hier een paar nieuwe luidsprekerboxen bij. Waar
moet je apparatuur aan voldoen om de geteste luidsprekers aan te sturen ? In
een ideale situatie geeft je versterker het geluid met zo weinig mogelijk ruis
door aan de luidsprekers. Ruis kan ontstaan omdat het signaal van de CD speler
versterkt moet worden. Bij goede versterkers komt hier geen hoorbare ruis bij.
Naast de ruis is ook het vermogen van de versterker van belang. Een
versterker heeft voldoende vermogen nodig om geluid goed door te kunnen geven. Het
zou niet minder dan 80 of 100 watt per kanaal moeten zijn. Ondanks dat de
meeste versterkers aan deze basiseisen voldoen zijn er wel belangrijke
verschillen. Het is aannemelijk dat een paar duurdere luidsprekerboxen in
combinatie met een standaard versterker beter klinkt dan diezelfde boxen met
een goedkope versterker. Een goede luidsprekerbox heeft de mogelijkheid om een
breed scala aan tonen weer te geven en een wat betere versterker heeft het
vermogen om dat potentieel goed in te vullen. De cd-speler speelt een
bescheidenere rol in de audio-keten, een paar goede luidsprekers en ook een
versterker hebben meer invloed op de kwaliteit van het geluid. Waren
cd-spelers vroeger nog erg prijzig, tegenwoordig maak je voor een paar honderd
euro gebruik van deze toch vernuftige techniek waar natuurkunde, mechanica en
elektronica in samen komen. Als je een nog redelijk goede cd-speler hebt, is
het niet nodig verder te kijken.
Moeten luidsprekers worden
ingespeeld ?
Een bewering die we meerdere
malen uit de mond van een winkelier optekenden, ging over het zogenaamde
inspelen van luidsprekers. Het komt er op neer dat de luidspreker moet wennen
aan het feit dat hij een ’luidspreker’ is. Ook veel fabrikanten stellen dat
een luidsprekerbox pas na 100 uur stevig inspelen klinkt zoals ze ontworpen
zijn. Het kost een winkelier weinig moeite om dit toch maar even te doen.
Waarom zou ik een grote
luidsprekerbox kopen als een kleine veel beter in mijn woonkamer past ?
Het hangt helemaal van je
eigen wensen af. Als je het belangrijk vindt om lage en superlage tonen op een
redelijk niveau af te spelen, dan ligt de keuze voor een grote luidspreker voor
de hand. Een kleine luidspreker heeft hier meer moeite mee. In een kleine
kast heeft lucht minder bewegingsruimte waardoor lage tonen geluidsgolven
moeilijker in beweging kunnen zetten. Een luidspreker die in staat is om zeer
lage tonen weer te geven, is ook in staat om de akoestiek uit plaats van opname
over te brengen. De microfoons die bij de opnames zijn gebruikt moeten deze
tonen dan wel hebben geregistreerd. Als de luidsprekerbox in een grote ruimte
komt te staan, ligt het voor de hand om een grotere box te kiezen. Een kleine
luidsprekerbox in een grote ruimte komt al snel ’tekort’ en klinkt iel. Hij
zal moeite hebben om de ruimte te vullen met geluid. Het geluid dichtbij de
box zal ook een stuk duidelijker zijn dan verder er van af. Wellicht wil je de
door ons beluisterde speakers nog eens zelf beluisteren, of met heel andere
exemplaren aan de gang gaan. Je zult dan ontdekken dat dit nog niet zo simpel
is. Met alle indrukken die je opdoet raak je al snel het spoor bijster. We
maakten een checklist waarmee je je luisterervaringen enigszins kunt
structureren. Elke muzieksoort heeft zijn eigen punten waarop luidsprekers
zijn te beoordelen en die hebben we op het formulier vermeld. De daarop vermelde
tracks zijn die welke wij vaak gebruiken, maar je kunt in plaats daarvan
vanzelfsprekend ook eigen muziek gebruiken.
De hifi-installatie
Hoe kom je tot een afgewogen
keuze voor een complete en evenwichtige geluidsinstallatie ? Naast een paar
luidsprekerboxen heb je ook een versterker en een cd-speler nodig. Is het
beter om meer geld uit te geven aan de versterker of aan de luidspreker ? Luidsprekers
zijn uiteindelijk slechts ook een onderdeel van een hifi installatie. Hoe
herken je een goede versterker ? Houdt het geluid van een paar kwalitatief
goede luidsprekerboxen te wensen over als de versterker het bereik ervan niet
ondersteunt ?
* Versterker
* Cd-speler
* Bedrading
* Spikes
Voor hifi bestaat een soort
van gouden snede: de verhouding 5:4:1. Als je in totaal 10 te besteden heeft,
valt het serieus te overwegen 5 aan luidsprekers uit te geven, 4 aan de
versterker en 1 aan de cd-speler.
Versterker
Wat is een goede versterker
waard ? Als je bijvoorbeeld een budget hebt van 2500 euro, dan valt het te
overwegen 1250 euro voor een paar luidsprekers neer te tellen en rond de 850
euro voor een versterker. Hoe herken je een goede versterker ? Aan de
buitenkant is het moeilijk te bepalen wat er onder de motorkap zit. Over de
buitenkant kan wel gezegd worden dat toeters en bellen niet nodig zijn. Dus zo
weinig mogelijk filters, aansluitingen en druk en draaiknopjes. Een ideale
versterker heeft slechts twee knoppen: een voor het bepalen van de bron,
bijvoorbeeld cd, tuner of platenspeler en een tweede knop om het volume mee te
regelen. Een toonregelaar voor het bijstellen van hoge, midden en lage tonen
verbloemt meestal niet wat de luidsprekers niet laten horen. Het resulteert in
de meeste gevallen in een te nadrukkelijke weergave van bepaalde tonen. Verder
is het belangrijk om te weten of de uitgangsimpedantie van een versterker
aansluit bij die van de luidsprekerboxen. Die van een box is in de meeste
gevallen rond de 8 Ohm. Een impedantie van een versterker moet altijd lager of
minimaal gelijk zijn aan die van de box. Het vermogen van een versterker
speelt ook een rol in de weergave van het geluid. Voor de luidsprekerboxen die
we in deze test behandelen is een combinatie met een versterker van 2x80 of
2x100 Watt zeker geen te hoge waarde.
Cd-speler
Een cd-speler is relatief het
minst belangrijke onderdeel in de schakel cd-speler, versterker en luidspreker.
Dat wil niet zeggen die een onbelangrijke taak heeft. Komt het afgeven analoge
signal vervormd aan bij de versterker, dan kan de versterker het geluid niet zo
bijschaven dat de luidsprekers er nog iets moois van maken. De taak van een
cd-speler is om de digitale data van een cd te lezen. Dat gebeurt met een
laser. Het belangrijkste deel van een cd-speler is echter de zogenaamde D/A
converter. Des te beter de converter des te groter de kans op goed
stereo-effect en transparant geluid. Het verschil tussen een kwalitatief zeer
goede cd-speler en eentje van rond de 250 euro is echter niet zo groot als het
verschil tussen een paar goede en een paar goedkope luidsprekers.
Bedrading
De functie van een goede draad
is om zo weinig mogelijk informatie te verliezen bij het geleiden van
informatie van cd-speler naar versterker en van de versterker naar de
luidsprekers. Sommige mensen geven een relatief fors bedrag uit aan kabels. Is
dat nodig ?
Op echte high-end
installaties heeft het een kabel wellicht enige invloed. Voor een gemiddelde
en gemiddelde tot goede installatie zijn kabels van 4 vierkante millimeter
voldoende om de versterker met de luidsprekerboxen te verbinden. De lengte van
die kabel zou dan niet de 10 meter dan moeten overschrijden. Een goede
coax-kabel, of zogenaamd afgeschermde kabel, is nodig om de cd-speler op de
versterker aan te sluiten. Gebruik niet de goedkoopste kabeltjes, bijvoorbeeld
die bij goedkope minisetjes worden meegeleverd. Op de paar duizend euro die
een goede audioset kost, maakt een aantal tientjes voor kabeltjes weinig meer
uit.
Spikes
Waarop zet je staande
vloerluidsprekers neer ? Op de vloer in uw woonkamer natuurlijk. Er zijn
zogenaamde spikes op de markt die onder de voet van de luidspreker gemonteerd
kunnen worden. Een spike reduceert de kans dat de vloer met de lage bastoon
gaat meetrillen. Met spikes verkleint u dus ook de kans dat het geluid bij de
buren terecht komt, mochten die onder dezelfde kap wonen.
Over luidsprekers
Het doel van een
luidsprekerbox en van hifi in het algemeen is om een elektrisch signaal om te
zetten in geluid. Dat geluid moet de manier waarop het bedoeld is zo dicht
mogelijk benaderen. Eigenlijk moet het zo klinken zoals het tijdens de opname
in de studio (of live) ook klonk. Een luidsprekerbox bevat daarom meestal
meerdere luidsprekers om zowel hoge klanken van een viool en lage klanken van
een bas goed weer te geven. * Prijs * Geluidskwaliteit * Merken * Speaker *
Box In deze test richten we ons op staande luidsprekers met een prijskaartje
tussen de 1000 en 1500 euro per paar.
Prijs
De verkoopprijs van een
luidspreker hangt samen met vele variabelen. De samenstelling van de speaker
en ook de marketing spelen een niet te onderschatten rol. Voor een bewuste
consument is het belangrijk om een beetje door die marketingtrucs heen te
kijken en een goede luidspreker te vinden voor een eerlijke prijs. Deze test
heeft als doel onafhankelijke en betrouwbare informatie te verschaffen zodat je
die luidspreker vindt die bij je wens past. Een luidsprekerbox van een
onbeduidend merk is al te koop vanaf 20 euro. Aan de andere kant kan het niet
gek genoeg met een paar Wilson WAMM speakers voor een slordige 225. 000 dollar!
Over het algemeen betaal je voor een luidsprekerbox uit het topsegment rond de
10. 000 euro. In deze test behandelen we niet de boxen voor de zeer vermogende
audiofiel, en ook niet de onderkant van de markt maar de betere nog
‘betaalbare’ luidsprekerbox. Voor een luidsprekerbox werd er in 2007 gemiddeld
500 euro per box betaald. We behandelen dus die box die net iets duurder is
dan gemiddeld, maar wel een bovengemiddelde prestatie levert. In Testresultaat
lees je ons oordeel over 6 luidsprekers.
Geluidskwaliteit
Is het kwaliteitsverschil
tussen een luidspreker van 1250 en 10. 000 euro net zo duidelijk hoorbaar als
het verschil tussen een paar van 20 en 1250 euro ? Nee, het verschil tussen
een paar goedkope luidsprekers en de luidsprekers die we in deze test
behandelen, is een stuk makkelijker te horen dan het verschil tussen de
middenklasse modellen en die uit de zogenaamde high-end markt. De kwaliteit
van een paar luidsprekerboxen is niet de enige variabele als het om
geluidskwaliteit gaat. Die hangt ook samen met de bron, in de meeste gevallen
een cd, de omzetting van die digitale data in een analoog geluid en de
versterking van dat geluid met een versterker. Kabels die de componenten met
elkaar verbinden spelen ook een rol in de uiteindelijke kwaliteit van het
geluid. Naast de opgesomde hardware beïnvloedt ook de akoestiek van de ruimte
waarin je je muziek beluistert de ervaring. Dat geldt in meer of mindere mate
ook voor de productiekwaliteit van de cd en je positie ten opzichte van de
luidsprekers. Sommigen beweren zelfs dat de luistervaardigheid een rol zou
spelen in de beleving en beoordeling van geluid, en dan gaat het er niet om of
je minder goed horend bent of niet. In de keten cd-speler, versterker en
luidsprekerbox is het wel de laatst genoemde die het meeste invloed heeft op de
kwaliteit van het geluid. Daarom testen we ook luidsprekers en bijvoorbeeld
geen luidsprekerkabels.
Merken
In 2007 zijn er in Nederland
ongeveer 95 merken luidsprekerboxen op de markt. Dat zijn de wat grotere
merken zoals B&W maar ook kleinere namen zoals FOCAL. In Hoe wij testen
lees je welke merken luidsprekers we testen.
Speaker
De luidspreker vormt het
belangrijkste deel van de luidsprekerbox. De componenten in een luidspreker
zorgen er voor dat het elektrische signaal, afkomstig vanuit de versterker,
word omgezet in geluid. Een luidsprekerbox heeft vaak verschillende speakers
om een scala aan tonen zo goed mogelijk weer te geven. Een zogenaamd
vierwegsysteem heeft een subwoofer, een woofer, een midrange speaker en een
tweeter. Een driewegsysteem bestaat vaak uit een lage tonen, een middentonen
luidspreker en een tweeter voor de hoge tonen.
Box
Boxen zijn er in allerlei
vormen en maten. De een is groot, misschien wat aan de logge kant. Van de
beschikbare ruimte in de woonkamer neemt zo‹n box wel een deel in beslag. Wat
feitelijke ruimte betreft misschien niet zo gek veel, optisch gezien misschien
wel wat meer. Er zijn ook wat kleinere en modernere vloerstaande
luidsprekerboxen. Hoe klein of groot de box ook is, het is in de meeste
gevallen een compromis tussen kwaliteit en omvang. In het algemeen is het
materiaal en de constructie van de box belangrijk en geldt de regel hoe groter,
zwaarder en steviger de box, des te beter. Een trillende box resulteert
namelijk voor een vervormd geluid.
Hoe testen wij luidsprekers
?
De Consumentenbond heeft met
een klein team ervaren audio-luisteraars, zes ‘betere hifiwinkels’ in het
westen van het land bezocht. Op deze manier willen we inzicht geven in wat je
kunt verwachten als je zelf zo’n gespecialiseerde audiowinkel binnenstapt. Daarnaast
biedt deze test informatie over het kiezen van goede high-end
geluidsapparatuur.
* Luidsprekers
We beluisterden in totaal zes
verschillende vloerstaande luidsprekerboxen. Ze zijn meerdere malen en op
verschillende dagen getest op uiteenlopende eigenschappen zoals helderheid,
stereobeeld, weergave van hoge tonen en ruis. Luisteren is niet eenvoudig. We
maakten voor deze test gebruik van ervaren luisteraars die weten waar ze op
moeten letten. Een belangrijke luistertip is goed te letten op wat je op de
lange duur mooi vindt. Dat staat vaak los van de eerste indruk. Alle boxen
zijn beoordeeld aan de hand van dezelfde test-cd. Op basis van het klankmatige
oordeel van het panel gaan we bij de testresultaten in op algemene
klankeigenschappen van de luidsprekers.
Luidsprekers
In verschillende winkels
hebben we de volgende luidsprekers getest: B&W 683, B&W 684, Canton
Chrono 509DC, Dali Ikon 6, Kef iQ7SE, en Monitor Audio Silver RS6. De meeste
luidsprekers zijn in verschillende winkels en door verschillende panelleden
getest.
De audiowinkel
Het herkennen en benoemen van
verschillen tussen luidsprekerboxen kost tijd. Om tot een afgewogen keuze te
komen breng je als klant redelijk wat tijd door in de luisterruimte van een
audiozaak. Het is daarom van belang een goede hifiwinkel te herkennen.
* De specialist
* De luisterruimte
* De schakelkast
* Thuistest
De specialist
De ideale audiozaak
specialiseert zich in audio apparatuur zoals luidsprekerboxen, platen- en
cdspelers en versterkers. Als hij op alle componenten en merken evenveel winst
maakt, is dat in je voordeel. In de meeste gevallen heeft een winkelier wel
een commercieel belang. Daar is niets mis mee. Het is van belang om te weten
hoe je hier het beste mee om kunt gaan. Een aantal verkopers vertelde ons zo
eerlijk mogelijk te willen zijn. Een aantal andere verkopers gaf toe liever
een duurder systeem te verkopen, omdat daar meer marge op zit.
De luisterruimte
Het is belangrijk om
verschillende luidsprekerboxen te beluisteren om tot een afgewogen keuze voor
een paar te komen. De meeste hifiwinkels beschikken over een speciale
luisterruimte waar boxen op een versterker worden aangesloten. De inrichting
en met name de akoestiek van deze ruimte beïnvloedt de manier waarop het geluid
wordt waargenomen. Het gaat dan om de omvang en vorm van de ruimte, het
meubilair, maar ook simpelere dingen zoals het uitsluiten van omgevingsgeluid. De
ideale ruimte heeft veel weg van je eigen woonkamer. Hij heeft ongeveer
dezelfde omvang, er staat een evenredige hoeveelheid meubilair in en ook de
wanden zijn van hetzelfde materiaal als bij je thuis. Een ruimte met
verschuifbare wanden of gordijnen is ideaal, omdat de thuissituatie enigszins
kan worden nagebootst.
De schakelkast
Een zogenaamde schakelkast
biedt je als klant de mogelijkheid om tussen verschillende luidsprekers - met
een druk op de knop - te schakelen. Dit is een effectieve manier om
verschillen tussen luidsprekers waar te nemen. Het is wel belangrijk dat alle
luidsprekers van te voren op gelijk volume zijn afgesteld.
Thuistest
De betere hifiwinkel geeft op
verzoek een paar luidsprekers mee zodat je ze in die omgeving kan testen waar
ze gebruikt zullen worden. Een paar luidsprekers zouden namelijk in de
luisterruimte van de hifiwinkel wel een anders kunnen klinken dan bij je thuis.
Dat heeft met het verschil in akoestiek van beide ruimten te maken.
Opstellen van
luidsprekerboxen
Het zoeken van een nieuwe
balans in je woonkamer nadat je er een paar luidsprekerboxen in hebt gezet kan
lastig zijn. Aan de ene kant voel je je thuis in de ruimte zoals die nu is en
tegelijkertijd wil je graag die twee grote boxen er ook bij hebben. Ze
wegstoppen achter de gordijnen is ook zo zonde. Bij het vinden van de juiste
plek voor uw boxen zijn de volgende regels van toepassing: * Vanaf de plek waar
je het meeste luistert moet je de luidsprekers kunnen zien. * De boxen moeten
ongeveer op oorhoogte staan. * Het beste is te luisteren als de luidsprekers
in een gelijkbenige driehoek staan, waarbij de afstand tussen de luidsprekers
ongeveer de helft van de luisterafstand is. * Als er geen spikes onder de
luidsprekers zitten, veelal vanaf de fabricage aanwezig, kan het goed zijn om
ze er onder te monteren. Ze voorkomen dat de vloer meetrillt en reduceren de
kans dat je buren meegenieten van uw muziek. * De luidsprekers moeten niet te
dicht bij de muren staan om te voorkomen dat de lage tonen bonkerig gaan
klinken. Reken op 25 tot 30 centimeter van de muur erachter en 1 meter van de zijmuur.
Testresultaten: vergelijk
de luidsprekers
Over welke luidspreker was ons
panel erg tevreden ? Bij welke luidspreker zijn alle klanken met elkaar in
balans ? Lopen de klanken niet te veel in elkaar over ? We geven ons
oordeel over zes luidsprekers.
* B&W 683
* B&W 684
* Canton Chrono
509DC
* Dali Ikon 6
* Kef iQ7 SE
* Monitor Audio Silver RS6
Elk van de zes paar
luidsprekers is beluisterd met dezelfde cd. Een voor een bespreken we hier de
B&W 5 683, B&W 684, Canton Chrono 509DC, Dali Ikon 6, Kef iQ7SE
en Monitor Audio Silver RS6.
B&W 683
Prijs: rond de 1400 euro per
paar Veel eigenschappen van deze B&W luidspreker zien we ook terug in zijn
broertje; de B&W 684. De 683 klinkt volgens ons panel over het algemeen
wel goed. Bij de weergave van bijvoorbeeld de vrouwenstem noteren de meeste
leden van ons panel een overheersende ondertoon. Deze lage klanken van de stem
krijgen in sommige passages in de muziek de overhand. Ook vallen de sissende
klanken in de stem op. Aan de andere kant van het spectrum valt op dat de lage
tonen redelijk uitgesproken zijn. Dit kan voor een tijdje ‘lekker’ klinken,
maar wordt op de lange termijn waarschijnlijk vermoeiend. Mogelijk komt deze
luidspreker beter tot zijn recht in een grote ruimte.
B&W 684
Prijs: rond de 1000 euro per
paar Ons panel waardeert de geluidsweergave van de luidspreker. Er was ook wel
wat kritiek, want het stereobeeld komt niet optimaal naar voren. Ook komt de
vrouwenstem niet helemaal tot zijn recht. Vanwege de vele grondtonen (lage
tonen) klinkt die minder natuurlijk. Volgens een geraadpleegde expert zou deze
luidspreker geschikt zijn voor meerdere muzieksoorten. Zowel klassiek, jazz
als popmuziek komt goed op de B&W 684 uit de verf.
Canton Chrono 509DC
Prijs: rond de 1200 euro per
paar De ruimtelijke klank van de Canton luidspreker viel ons op. Ook waren ze
erg te spreken over de transparantie van de klanken. Aan de andere kant heeft
de luidspreker wel wat meer moeite met de weergave van s-klanken in zang en
spraak. De lagere tonen, en dan met name de diepste lagen in de muziek
schieten er wat betreft volume soms uit. Ze zijn soms wat aan de zware kant.
Dali Ikon 6
Prijs: rond de 1200 euro per
paar De meeste panelleden waren erg te spreken over de Dali. De tonen waren zo
scherp, dat een enkel lid het zelfs als ‘te scherp’ omschreef. Andere
kwalificaties waren ‘heldere weergave’, soms zo sterk dat bijvoorbeeld het
applaus na een opera als te sterk werd benoemd. Volgens een geraadpleegde
expert is deze luidspreker goed in het weergeven van zangpartijen. In een
opera ligt de nadruk op de zang, maar ook bij het genre singer-songwriter. Deze
luidsprekerset komt goed tot zijn recht in een ruimte met een wat gedempte
akoestiek. Ze zijn daarom geschikt voor bijvoorbeeld een kleinere woonkamer.
Kef iQ7 SE
Prijs: rond de 700 euro per
paar De Kef iQ7 SE oogst in het algemeen een hoge waardering bij de
luisterpanelleden. De bas treedt wat minder op de voorgrond dan bij de andere
boxen. Eén van de panelleden beschrijft de klank als ›ingetogen“. De klank is
helder, goed gedefinieerd, maar toch niet scherp, of te schel te noemen. Verder
is ook bij deze luidspreker de s-klank een lastige. Een van de panelleden
beschrijft de vrouwenstem als ’’een beetje sissig“. Verder is op de klank van
de stemweergave weinig aan te merken. Ook valt het meerdere panelleden op dat
de instrumenten goed los komen van elkaar.
Monitor Audio Silver RS6
Prijs: rond de 1050 euro per
paar Ons panel is gematigd positief over de Monitor luidsprekers. Niemand
heeft echt iets kunnen vinden om een op of aanmerking over te maken. Als ze in
een kleinere ruimte worden geplaatst, is de bas wel iets aan de overheersende
kant. Een geraadpleegde expert stelde dat deze luidspreker goed aansluit bij
klassieke muziek. De luidsprekerbox komt beter tot zijn recht in een grotere
ruimte, bijvoorbeeld in een grote open woonkamer.
